Endüstri 4.0 Çalışanlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Endüstri 4.0 Çalışanlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Köklü teknolojik ve endüstriyel değişimlerin iş dünyasını özellikle işçilerin koşullarını nasıl değiştireceği buharlı makinaların icadından beri her zaman tartışılan bir konu olmuştur. Tüm değişimlerde de kötümserler artık insanlara ihtiyaç kalmayacağını, makinaların insanların yerini alacağını ve işsizliğin artacağını öne sürerken, iyimserler değişimin karşı konulamaz olduğunu, insanlar/insanlık için olumlu bir boyutu bünyesinde barındırdığını ve bu değişimin bizleri de dönüştüreceğini söylerler; refah ve mutluluk seviyesinin artacağını savunurlar. Endüstri 4.0 için de aslında durum oldukça benzer. En önemli fark ise bu sefer her ne olacaksa, bunun büyük bir hızla gerçekleşeceği ve yaygınlaşacağı gerçeği.

İyimserler mi Kazanacak, Kötümserler mi?

Mevcut durum ve araştırmalar aslında her iki tarafın da haklı olduğu boyutların varlığı kadar yanıldığı konuların da bulunduğunu gösteriyor. Dönüşüm ile birlikte otomasyona devşirilebilen pek çok alanda artık insan işçiye ihtiyaç kalmayacak ve bu işlerde çalışan kişiler için çalışma alanlarının değişmesi gerekecek. Öte yandan, yeni oluşacak iş sahaları ve konular gerçekten de insan güvenliğini ön planda tutan, fiziksel güç ihtiyacını minimuma indiren ve hatta insanlara istedikleri yerden diledikleri saatlerde çalışma imkânı sunan platform tabanlı yapılar olacak.

Bu platformlardan en ünlüsü Amazon’un Mechanical Turk’ü. (https://www.mturk.com/) Bu platform çalışanlarına “worker” bazı yerlerde “Turker” denebiliyor. Bu yapı, bilgisayarlı sistemlere ilk geçişte veri girişi yapılması için yaygınlaşan bilgisayar operatörlüğünün günümüzdeki dengi olarak görülebilir. 2005’ten bu yana kullanılan Amazon platformunda, şimdiye kadar daha çok bilişim alanında işler bulunuyordu fakat globalde az sayıda da olsa farklı örnekleri bulunan ve özellikle e-ticarette kullanılan ürün bilgisi yazımı ya da pazarlamada kullanılan anket doldurma işleri de platformda yer bulmaya başlamış.

Amazon Mechanical Turk Nasıl Bir Ik Sitesi?

Bu sistemin günümüzdeki insan kaynakları sitelerinden en büyük farkının pozisyona göre değil yapılacak işe göre eleman aranması olduğunu söyleyebiliriz. Burada tanımlı işlere HIT (Human Intelligence Task) yani “insan zekâsı işi” deniyor; işin gereği ve bitirilmesi için gerekli süre belli oluyor, belirlenen süreye de cüzi bir ücret atanıyor. Bu platformda en yüksek ücretli işler video çeviri, altyazı editleme olsa da fotoğraf eleme, veri düzenleme gibi işler de mevcut. ”Peki bunları makinalar niye yapamıyor?” diye soruyorsanız, yanıtı şu: İnsan zekâsı ve ayrıştırması olmadan bunları yapabilecek yazılımları üretmek halen insan çalıştırmaktan çok daha zor ve pahalı. Hem yazılımlara bu işi nasıl yapacaklarını öğretebilmek için elde doğru olarak sınıflandırılmış ya da işlenmiş yoğun bir veri gerekiyor ve bunları da yine insanların hazırlaması bekleniyor.

Kısacası dönüşüm değişimi de beraberinde getiriyor ve yeni iş fırsatları şimdiden ülke sınırlarından bağımsız biçimde, tüm dünyaya açık platformlarda çalışanlarını bekliyor. Bu değişim içerisinde Mekanik Türk sistemi1, az ama kolay kazanç elde edilebilen ve nispeten daha az kalifiye elemanların da rahatça tutunabileceği bir çözüm olarak yükselen değerler arasında bulunuyor. Bu tür çözümler bize aslında iş tiplerinin değil çalışma tiplerinin de değişeceğini, işsizliğin artmayacağını; ama kazançların azalabileceğini, bu nedenle de geleceğin insanının pek çok farklı alanda uzmanlığa sahip olup aynı anda değişik işlerde çalışmak zorunda kalabileceğini gösteriyor.

Bu yazıyı paylaş